Batterij op het boerenerf: eisen van verzekeraars naast PGS 37-1

Wie op een agrarisch bedrijf een batterijsysteem van meer dan 20 kWh plaatst, krijgt te maken met PGS 37-1 én met de eisen van de verzekeraar. Agrarische verzekeraars gebruiken PGS 37-1 als basis, maar vragen daarnaast vaak dat het systeem buiten staat, op 5 tot 15 meter van gebouwen, met een betonnen wandscherm en voldoende bluswater. Een batterij in een stal met dieren accepteren zij in de regel niet. Bespreek uw plannen daarom vóór de aanschaf met uw verzekeraar.

Waarom batterijen op het erf?

Veel agrarische bedrijven hebben grote daken met zonnepanelen. Een batterij maakt het mogelijk zelf opgewekte stroom later te gebruiken. Daarmee haalt u ook een risico op het erf: bij een thermal runaway kan een batterij in brand raken of exploderen, met giftige gassen en een kans op herontsteking (zie thermal runaway). Op een erf met stallen, dieren, stro en machines kan een brand grote gevolgen hebben. Agrarische verzekeraars stellen daarom vaak eisen die verder gaan dan PGS 37-1.

Wat PGS 37-1 vraagt

PGS 37-1 geldt voor lithium-energieopslagsystemen met een totaal opgestelde capaciteit van meer dan 20 kWh. De richtlijn vraagt onder meer 60 minuten brandwerendheid tussen het systeem en de perceelgrens, andere bouwwerken of brandbare objecten (M9). Bij een buitenopstelling kan afstand die brandwerendheid vervangen: tussen 5 en 10 meter volstaat 30 minuten brandwerendheid, vanaf 10 meter geldt geen eis (M50). Verder gaat de richtlijn over detectie, ventilatie, aanrijdbeveiliging, een noodplan en jaarlijkse controle.

Juridisch is PGS 37-1 (stand februari 2026) niet aangewezen in de rijksregels. Het bevoegd gezag kan de richtlijn wel verplicht stellen via een vergunning, maatwerk of het omgevingsplan. Het kabinet wil PGS 37-1 en PGS 37-2 wettelijk verankeren; in januari 2026 noemde de staatssecretaris 1 januari 2027 als streven.

Interpolis (agro)

Interpolis maakt onderscheid naar capaciteit:

• 20 tot 100 kWh: het systeem voldoet aan PGS 37-1 en krijgt een opleveringskeuring volgens NEN 1010, van het systeem en van de verdelers. Het staat buiten, boven maaiveld en "voor minimaal 60 minuten tegen branddoorslag en brandoverslag" gescheiden van bebouwing. Binnen plaatsen kan volgens Interpolis alleen als buiten niet kan, in een brandcompartiment van minimaal 60 minuten dat direct van buitenaf bereikbaar is, en niet bij bedrijfskritische installaties of in een gebouw met dieren. Daarnaast is een blussysteem nodig dat geschikt is voor lithium-ion, alarmeert en het systeem uitschakelt.
• Vanaf 100 kWh: buiten en boven maaiveld, met als afstand tot gebouwen 5 meter tot 500 kWh, 10 meter van 500 kWh tot 5 MWh en 15 meter vanaf 5 MWh. Met een betonwand van minimaal 12 cm, of anders een dubbele afstand. Bluswater voor 4 uur lang 90 m³ per uur, een noodplan volgens PGS 37-1 en een opleveringsinspectie volgens NEN 1010.

In de veelgestelde vragen noemt Interpolis daarnaast NEN 4288, "zoals aangewezen in PGS37-1". Interpolis adviseert bovendien de vergunningverlener, de netbeheerder, de verzekeraar en de brandweer te informeren. Voor akkerbouwers raadt Interpolis aan accu's te laden in een gecompartimenteerde, brandvrije ruimte en vroeg een risicospecialist te betrekken: "Achteraf aanpassen is altijd duurder dan in 1 keer de juiste investering doen."

Avéro Achmea (agrarisch)

Avéro Achmea vraagt buitenopstelling "op voldoende afstand van gebouwen, stallen, mensen en dieren", met dezelfde afstanden: minimaal 5 meter tot 500 kWh, 10 meter van 500 kWh tot 5 MWh en 15 meter vanaf 5 MWh. "Voor de agrarische sector is een betonnen wandscherm (minimaal 12 cm dik) altijd verplicht", schrijft Avéro Achmea; zonder betonwand geldt een dubbele afstand. Daarnaast minimaal 4 uur lang 90 m³ water per uur. Het systeem is alleen verzekerbaar als het voldoet aan PGS 37-1 en NEN 1010.

Andere verzekeraars

• Univé (zakelijk): bij een systeem groter dan 130 kWh is buiten plaatsen verplicht. Univé adviseert daarbij minimaal 10 meter afstand tot gebouwen, bomen en struiken. Plaatst u het systeem niet volgens de regels, dan kan het gebouw onverzekerd zijn. Een batterijsysteem is niet standaard meeverzekerd op de inventarisverzekering.
• Nationale-Nederlanden: gebruikt PGS 37-1 als basis en vult die aan met eigen veiligheidsafspraken.
• OOM Verzekeringen: vraagt bij een systeem binnen 10 meter van of in het bedrijfsgebouw vooraf schriftelijke toestemming.

Het Verbond van Verzekeraars kan vanwege het mededingingsrecht geen gezamenlijk beleid voorschrijven; iedere verzekeraar bepaalt zelf zijn voorwaarden. De eisen hierboven zijn dus voorbeelden. Wat voor uw polis geldt, hoort u alleen van uw eigen verzekeraar. Zie agrarische verzekering.

Fiscale regeling: EIA

Voor een batterij bij duurzame opwek kan de Energie-investeringsaftrek (EIA) interessant zijn: in 2026 bedraagt die 40% van het investeringsbedrag, met een minimum van € 2.500 per bedrijfsmiddel. Op de Energielijst 2026 staat onder code 251118 een accu voor opslag van duurzaam opgewekte elektriciteit, met onder meer een vermogen van ten minste 5 kW, een capaciteit van ten minste 15 kWh en aansluiting op een duurzame opwekinstallatie van meer dan 15 kW achter dezelfde netaansluiting. Een PGS 37-voorwaarde staat er niet bij, maar de verzekeraarseisen gelden natuurlijk wel. Zie subsidie en fiscale regelingen.

Checklist voor agrariërs

• Capaciteit: tel alle batterijen bij elkaar op; boven 20 kWh valt het systeem onder PGS 37-1.
• Verzekeraar vooraf: vraag de eisen op voordat u een systeem koopt of een plek kiest.
• Locatie: kies een plek buiten, met de gevraagde afstand tot stallen en schuren, en reken op een betonwand.
• Bluswater: ga na of er voldoende bluswater is; Avéro Achmea en Interpolis (vanaf 100 kWh) vragen 4 uur lang 90 m³ per uur.
• Gemeente: vraag of uw omgevingsplan regels voor energieopslag bevat of dat er een vergunning nodig is.
• Oplevering: laat een opleveringsinspectie volgens NEN 1010 uitvoeren en bewaar alle documenten.
• Jaarlijkse controle: PGS 37-1 vraagt minimaal jaarlijks een controle door een persoon met kennis van het systeem.

Meer over batterijen in de landbouw leest u bij PGS 37-1 in de agrarische sector en over afstanden bij locatie en afstanden.