Het bevoegd gezag bepaalt in de praktijk of en hoe PGS 37-1 voor uw energieopslagsysteem (EOS) geldt. Zolang de richtlijn niet in de rijksregels is aangewezen (stand oktober 2026), kan het bevoegd gezag haar alleen met een besluit bindend maken: in een vergunningvoorschrift, een maatwerkvoorschrift of regels in het omgevingsplan. Daarnaast geeft de richtlijn het bevoegd gezag een aantal concrete taken.
Instrumenten om PGS 37-1 op te leggen
- Vergunningvoorschrift: als het EOS valt binnen de vergunningplicht van een activiteit die in het Bal is aangewezen.
- Maatwerkvoorschrift: als invulling van de zorgplicht, op grond van art. 2.13 Bal of art. 22.45 van de bruidsschat in het omgevingsplan.
- Omgevingsplan: de gemeente kan regels voor het exploiteren van een EOS opnemen en het EOS aanwijzen als omgevingsplanactiviteit met vergunningplicht. Sliedrecht deed dat met voorbeschermingsregels vanaf 8 december 2025: een EOS van 1 MWh of meer bouwen of exploiteren mag daar niet zonder omgevingsvergunning. Systemen die alleen het eigen bedrijf van energie voorzien, vallen buiten deze regels.
- Richtsnoer: de implementatietermijnen uit bijlage J zijn nog niet gaan lopen, maar het bevoegd gezag kan ze "als richtsnoer" gebruiken in vergunningen.
Taken in de richtlijn zelf
PGS 37-1 noemt het bevoegd gezag op meerdere plaatsen:
- het uitgangspuntendocument (UPD) voor een brandbeheers- of blussysteem wordt vóór aanleg door het bevoegd gezag goedgekeurd (M58);
- voor de periode tussen buitenwerkingstelling en afvoer van een EOS moet een plan met het bevoegd gezag worden afgestemd (§1.2);
- een mobiel EOS (typical T4) staat maximaal een jaar; daarna geldt T1, tenzij anders afgesproken met het bevoegd gezag;
- nieuwbouw boven 400 MWh, systemen die onder geen typical passen en toepassingen met de tractiebatterij van een voertuig vragen om maatwerk.
Veiligheidsregio en Arbeidsinspectie
De veiligheidsregio adviseert gemeenten over brandveiligheid (art. 10 Wet veiligheidsregio's) en gebruikt PGS-richtlijnen bij dat advies. Volgens het consultatieontwerp van het wijzigingsbesluit wordt de veiligheidsregio wettelijk adviseur bij vergunningplichtige EOS'en. De Nederlandse Arbeidsinspectie is geen bevoegd gezag onder de Omgevingswet, maar kan arbeidsveiligheidsmaatregelen uit de PGS afdwingen met een eis tot naleving (art. 27 Arbowet). Zie Arbowet en PGS 37-1.
Zorgvuldig motiveren
Een voorschrift moet op de juiste grondslag rusten. De Rechtbank Zeeland-West-Brabant vernietigde op 17 april 2026 maatwerkvoorschriften van Moerdijk voor een verhuurbedrijf, onder meer omdat het college naar PGS 37-1 verwees terwijl "opladen ten behoeve van opslag" volgens de rechtbank onder PGS 37-2 valt (bron: samenvatting op Omgevingsweb). Zie PGS 37-2 en opslag. Voor initiatiefnemers en bevoegde gezagen komt een handreiking. Met het wijzigingsbesluit krijgt het bevoegd gezag landelijk uniforme regels voor melding en vergunning; zie Omgevingswet, Bal en Bbl.