PGS 37-1 is een richtlijn, geen wet. De richtlijn beschrijft hoe u een lithium-ion energieopslagsysteem (EOS) veilig ontwerpt, plaatst en beheert, maar wordt pas bindend als een wettelijke regeling of een besluit van de overheid ernaar verwijst. Stand oktober 2026 is PGS 37-1 niet aangewezen in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal), niet als beste beschikbare techniek (BBT) in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en niet in de Omgevingsregeling. Toch werkt de richtlijn nu al door: het bevoegd gezag kan haar opleggen, de Nederlandse Arbeidsinspectie betrekt haar bij het toezicht en verzekeraars gebruiken haar als basis voor hun voorwaarden. Deze rubriek legt uit welke wetten en normen rond een batterij-energieopslagsysteem (BESS) samenkomen en hoe ze zich tot PGS 37-1 verhouden.
Het wettelijk kader in het kort
PGS 37-1 koppelt elke maatregel aan een wettelijke grondslag. Volgens de richtlijn zelf (§5.1) zijn dat vier sporen:
- Omgevingswet: voor maatregelen met het label Omgevingsveiligheid en Brandpreventie. Bij brandpreventie adviseert de veiligheidsregio of brandweer. De Omgevingswet werkt door in het Bal, het Bkl, het Omgevingsbesluit, de Omgevingsregeling, het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en het gemeentelijke omgevingsplan. Zie Omgevingswet, Bal en Bbl.
- Arbowet en Warenwet: voor maatregelen met het label Arbeidsveiligheid. De Arbeidsinspectie kan die afdwingen met een eis tot naleving (art. 27 Arbowet). Zie Arbowet en PGS 37-1.
- Wet veiligheidsregio's: voor maatregelen met het label Rampenbestrijding.
- Andere wetgeving: maatregelen met het prefix MW gelden al op grond van andere regels, los van de PGS.
Omdat de aanwijzing in de rijksregels nog ontbreekt, loopt de doorwerking nu via een vergunningvoorschrift, de zorgplicht met eventueel maatwerk, of regels in het omgevingsplan. Wie daarover beslist, leest u bij de rol van het bevoegd gezag. Het korte antwoord op de vraag of u eraan moet voldoen, staat bij is PGS 37-1 verplicht?
Wat in PGS 37-1 bindend is
Niet de hele richtlijn telt als eis. Volgens de leeswijzer zijn alleen de normatieve delen "bindend en gelden als eis of voorschrift": §1.2 (toepassingsbereik), de hoofdstukken 5 tot en met 7 (wettelijk kader, doelen en maatregelen) en de bijlagen A (begrippen), B (normen) en J (implementatietermijnen). Andere bijlagen, zoals bijlage G over gasdetectie, zijn informatief. Wie aan de maatregelen voldoet, voldoet aan de doelen. Een gelijkwaardige maatregel is toegestaan "voor zover de wetgeving dit toelaat".
Normen die PGS 37-1 noemt
Bijlage B van PGS 37-1 is normatief en noemt de normen met hun editie. Die editie is statisch: zij "blijft gelden zolang de PGS-richtlijn op dit punt niet is gewijzigd", behalve bij normen die via andere wetgeving rechtstreeks gelden. Een greep uit de lijst:
- NEN 1010:2015 voor het ontwerp van de elektrische installatie. Zie NEN 1010.
- NEN-EN-IEC 62933-5-2:2020 voor de veiligheid van het EOS als geheel. Zie IEC 62933.
- NEN-EN-IEC 62619:2022 voor de lithiumcellen en -batterijen en UL 9540A:2019 als testmethode voor brandpropagatie. Zie IEC 62619 en UL 9540A.
- NEN 3140:2011+A3:2019 en NEN 4288:2020 voor de bedrijfsvoering en de deskundigheid van personeel. Zie NEN 3140.
- NFPA 855:2023, waaraan PGS 37-1 de ondergrens van 20 kWh ontleent.
Sommige normen die in de praktijk vaak vallen, staan niet in PGS 37-1: NTA 8220, IEC 62485, UL 9540 (alleen UL 9540A wordt genoemd) en NEN-EN-IEC 61439. Ze kunnen relevant zijn, maar zijn geen PGS-eis.
PGS 37-1 en PGS 37-2
Naast PGS 37-1 bestaat PGS 37-2 voor de opslag van lithiumhoudende energiedragers. Het verschil tussen gebruik en opslag kan juridische gevolgen hebben: volgens een samenvatting op Omgevingsweb vernietigde een rechtbank in 2026 maatwerkvoorschriften die naar de verkeerde richtlijn verwezen. Zie PGS 37-2 en opslag van batterijen.
Wat er gaat veranderen
Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat bereidt het "Wijzigingsbesluit energieopslagsystemen" voor. Volgens de consultatieversie en het hoofdlijnenverslag wordt het exploiteren van een EOS boven 20 kWh een milieubelastende activiteit met meldplicht, komt er een vergunningplicht boven 50 MWh en worden PGS 37-1 en PGS 37-2 als BBT-document in het Bkl opgenomen. De beoogde inwerkingtreding is 1 januari 2028; IPLO schrijft "in de loop van 2028". Zeker is die datum pas na publicatie in het Staatsblad (stand oktober 2026). Ontwikkelingen volgen we op updates.